“Tsjechov zegt Tolstoj vaarwel” van Miro Gavran

Een coproductie tussen Theater aan de Stroom en Cour & Jardin
Creatie Vlaanderen

TEKST: Miro Gavran
VERTALING & REGIE: Bob Snijers
SPEL: Jef Demedts, Magda Cnudde, Steven De Lelie, Annelore Stubbe
DRAMATURGIE: Benjamin Van Crombrugge
SCENOGRAFIE & LICHTONTWERP: Marc Cnops

De jonge veelbelovende schrijver Anton Pavlovitsj Tsjechov is samen met zijn kersverse echtgenote, de knappe actrice Olga Knipper, op bezoek bij Ljev Nikolajevitsj Tolstoj, die op dat moment in Rusland zo ongeveer de status van goeroe verworven heeft en in alle bescheidenheid ook zelf denkt dat te zijn.
Spoedig blijkt dat de Grote Meester het in zijn ogen “beginnend schrijvertje” niet louter en alleen uit belangstelling voor het werk van een jeugdige collega uitgenodigd heeft. Hij wil Tsjechov, wiens talent hij toch wel erkent, noch min noch meer overhalen een boek te schrijven dat de neerslag vormt van hun beider gesprekken, tot meerdere eer en glorie van zichzelf. Voor een hagiografie kan je maar beter een vakman inhuren. Tsjechov durft niet te weigeren maar moet al gauw vaststellen dat een gesprek voor Tolstoj synoniem is voor monoloog.
Lev Nikolajevitsch blijkt daarenboven een bijzondere interesse aan de dag te leggen voor de charmante Olga. Zijn libido, dat hem niet minder dan 13 kinderen opleverde, blijft hem ook op latere leeftijd behoorlijk parten spelen. Zijn echtgenote Sofia, ook al geen doetje en bovendien een begaafd schrijfster, ziet op haar beurt Anton Pavlovitsj wel zitten en benadert Olga om samen met haar een boek te maken waarin ze haar turbulente huwelijksleven met een genie uit de doeken kan doen. Zo ontstaat een merkwaardig spelletje kwartet dat onder invloed van behoorlijke doses wodka op den duur soms “Virginia Woolf”-allures krijgt.

Toch blijft ‘Tsjechov zegt Tolstoj vaarwel’ overwegend een komedie, waarin de in de Lage Landen (voorlopig?) vrij onbekende Kroaat, Miro Gavran – al is zijn werk dan in 30 talen vertaald en vaak bekroond – een lichtvoetig loopje met de historische waarheid neemt.
In 2007 beleefde het stuk zijn Parijse première met in de rol van Tolstoj Jean-Claude Drouot, voor de oudere televisiekijker de flamboyante Thiery La Fronde uit de gelijknamige serie.
Zijn Vlaamse niet minder flamboyante tegenhanger Fabian van Fallada, alias Jef Demedts, is in deze coproductie van Theater aan de Stroom en Cour & Jardin aan de eer. Hij krijgt spetterend weerwerk van Magda Cnudde als Sofia, Steven De Lelie als Tsjechov en Annelore Stubbe als Olga.

Een spirituele komedie rond een fictieve ontmoeting tussen twee groten van de Russische literatuur, een ‘clash’ tussen twee generaties en twee levensvisies, die van een “monstre sacré” en een “jong aanstormend talent”.